Podmiot publiczny może zlecić prowadzenie strony, przygotowanie kampanii, obsługę wydarzenia albo dostarczenie systemu. Nie może jednak założyć, że odpowiedzialność za dostępność znika razem z przekazaniem zadania. Użytkownik korzysta z informacji lub usługi podmiotu publicznego niezależnie od tego, kto technicznie opublikował treść.
Ryzyko zaczyna się przed nadaniem dostępu do systemu
Najczęstszy błąd polega na przekazaniu wykonawcy konta redaktora i ogólnej prośbie o zachowanie standardów. Wykonawca nie zna struktury serwisu, zasad nazywania treści, sposobu archiwizacji ani granic odpowiedzialności. Może tworzyć osobne style, dodawać niedostępne komponenty, publikować plakaty bez tekstu i ładować pliki bez wersji źródłowych.
Zakres współpracy powinien wskazywać rodzaje dopuszczalnych treści, wymagania dotyczące HTML, dokumentów i multimediów, sposób zgłaszania materiałów, kontrolę przed publikacją oraz obowiązek poprawy błędów. Trzeba także określić, kto zatwierdza treść merytorycznie, ponieważ zgodność techniczna nie potwierdza prawidłowości informacji.
Minimalne uprawnienia i rozliczalność
Konto wykonawcy powinno mieć tylko uprawnienia potrzebne do zadania. W wielu przypadkach wystarczy możliwość tworzenia szkiców bez samodzielnej publikacji, instalowania wtyczek i zmiany szablonu. Każda osoba powinna korzystać z własnego konta; wspólny login uniemożliwia ustalenie, kto wykonał zmianę, i zwiększa ryzyko bezpieczeństwa.
Dostęp musi być ograniczony czasowo i odebrany po zakończeniu współpracy. Warto prowadzić rejestr kont z właścicielem, zakresem, datą aktywacji i przeglądu. Uwierzytelnianie wieloskładnikowe, silne hasła i rejestrowanie zmian są potrzebne, ale nie zastępują właściwego procesu publikacji.
Odbiór powinien badać efekt, a nie deklarację wykonawcy
Oświadczenie, że materiały są zgodne z WCAG, ma ograniczoną wartość bez określenia zakresu i metody badania. Przy odbiorze trzeba sprawdzić reprezentatywne publikacje, dokumenty, formularze i komponenty. Jeżeli wykonawca korzysta z własnego kreatora, wtyczki albo zewnętrznego systemu, test powinien objąć również te elementy oraz pełną ścieżkę użytkownika.
Umowa powinna wskazywać termin usuwania błędów, odpowiedzialność za regresje po aktualizacji i przekazanie plików źródłowych. Dostępność musi być utrzymywana przez cały okres świadczenia usługi, a nie wyłącznie w dniu odbioru. Jeżeli wykonawca publikuje cyklicznie, kontrola próby materiałów powinna być powtarzana.
Gdy materiał jest już niedostępny
Redakcja powinna móc wstrzymać publikację, zwrócić materiał albo opublikować dostępny odpowiednik najważniejszej informacji. Nie należy automatycznie naprawiać wszystkiego za wykonawcę, ponieważ ukrywa to koszt i nie motywuje do poprawy procesu. W przypadku treści pilnej można zastosować rozwiązanie tymczasowe, ale trzeba udokumentować wyjątek i termin usunięcia bariery.
Zewnętrzna publikacja jest więc przede wszystkim problemem zarządzania. Dobre wymagania, ograniczone uprawnienia, kontrola odbioru i egzekwowanie poprawek chronią dostępność, bezpieczeństwo i spójność serwisu jednocześnie.
Źródła
- Dostępność w umowach i zamówieniach publicznych: https://www.gov.pl/web/dostepnosc-cyfrowa/jak-dbac-o-dostepnosc-cyfrowa-w-umowach-i-zamowieniach-publicznych
- Kto odpowiada za dostępność cyfrową: https://www.gov.pl/web/dostepnosc-cyfrowa/kto-za-co-odpowiada-w-zakresie-dostepnosci-cyfrowej