Znajdź hasło
Dostępnych jest 138 haseł.
-
H1
Główny nagłówek strony opisujący jej zasadniczy temat. Zwykle powinien być jeden i nie może służyć wyłącznie jako element dekoracyjny.
-
Hierarchia nagłówków
Logiczny układ nagłówków od poziomu głównego do podrzędnych. Pomaga użytkownikom czytników ekranu nawigować po treści i rozumieć relacje między sekcjami.
-
HTML
Język znaczników opisujący strukturę strony internetowej. Poprawny, semantyczny HTML jest podstawą dostępności i zwykle daje lepsze rezultaty niż rozbudowane naprawianie interfejsu za pomocą ARIA.
-
Ikona
Graficzny symbol reprezentujący funkcję, status lub informację. Ikona interaktywna musi mieć dostępną nazwę, a ikona niosąca znaczenie nie może opierać komunikatu wyłącznie na kształcie lub kolorze.
-
Indeks wiedzy
Automatyczny katalog treści grupowanych alfabetycznie i tematycznie. Powinien pomagać użytkownikom odnajdywać artykuły, usługi, szkolenia, studia przypadków i hasła encyklopedyczne bez zastępowania technicznej mapy XML.
-
Informacja publiczna
Informacja dotycząca spraw publicznych, której udostępnianie podlega określonym zasadom prawnym. Sposób publikacji nie powinien utrudniać jej odnalezienia, odczytu ani ponownego wykorzystania.
-
Interfejs użytkownika
Zestaw elementów, za pomocą których użytkownik komunikuje się z systemem. Dostępność interfejsu obejmuje semantykę, kolejność, obsługę klawiaturą, kontrast, komunikaty i przewidywalność działania.
-
JavaScript a dostępność
JavaScript może tworzyć dostępne interakcje, ale wymaga świadomego zarządzania fokusem, stanami i komunikatami. Problemem nie jest samo użycie JavaScriptu, lecz komponenty, które nie przekazują zmian technologiom wspomagającym lub nie działają bez myszy.
-
JST
Jednostka samorządu terytorialnego, np. gmina, powiat lub województwo. W praktyce zarządza wieloma serwisami, BIP, dokumentami i kanałami komunikacji, dlatego potrzebuje systemowego modelu odpowiedzialności za dostępność.
-
Klawiatura
Podstawowe urządzenie wejściowe dla wielu użytkowników, w tym osób niewidomych i z ograniczoną sprawnością ruchową. Wszystkie funkcje interaktywne powinny być możliwe do wykonania bez użycia myszy.
-
Kolejność fokusu
Sekwencja, w której fokus przechodzi między elementami interfejsu. Powinna odpowiadać logicznemu porządkowi treści i nie może prowadzić do ukrytych lub nieaktywnych elementów.
-
Komunikacja masowa
Przekaz kierowany jednocześnie do wielu odbiorców, np. kampania, komunikat kryzysowy, newsletter lub seria postów. Dostępność trzeba zaplanować przed publikacją, ponieważ późniejsza naprawa może nie dotrzeć do osób, które już otrzymały niedostępną informację.
-
Komunikat błędu
Informacja wyjaśniająca, co jest niepoprawne i jak naprawić problem. Sam kolor, ikona lub ogólne zdanie „formularz zawiera błędy” nie wystarczają.
-
Kontrast
Różnica jasności między elementem a jego tłem. Odpowiedni kontrast dotyczy nie tylko tekstu, ale również ikon, obramowań pól i innych elementów potrzebnych do rozpoznania funkcji.
-
Kontrola przed publikacją
Operacyjne sprawdzenie materiału przed udostępnieniem. Ma pozwolić podjąć decyzję: publikować, poprawić, odesłać, opublikować warunkowo albo odmówić publikacji.
-
Koordynator dostępności
Osoba wspierająca podmiot w realizacji obowiązków dotyczących dostępności. Nie powinna być jedyną osobą odpowiedzialną za wszystkie treści; jej rola polega przede wszystkim na koordynowaniu, monitorowaniu i wspieraniu właścicieli procesów.
-
Kryterium sukcesu WCAG
Weryfikowalne wymaganie opisujące oczekiwany rezultat dostępności. Kryteria sukcesu nie są instrukcją kodowania, dlatego ich prawidłowa ocena wymaga interpretacji w kontekście konkretnej treści lub funkcji.
-
Label
Programowa i widoczna etykieta opisująca pole formularza lub element sterujący. Placeholder nie jest pełnowartościowym zamiennikiem etykiety, ponieważ może znikać po rozpoczęciu wpisywania.
-
Landmark
Semantyczny region strony, np. nagłówek, nawigacja, główna treść lub stopka. Pozwala użytkownikom technologii wspomagających szybko przechodzić między najważniejszymi częściami interfejsu.
-
Łatwy język
Sposób redagowania treści oparty na prostych zdaniach, jasnej strukturze i ograniczeniu trudnych pojęć. Nie jest tożsamy z ETR, ale może poprawić zrozumiałość informacji dla szerokiej grupy odbiorców.
-
Link
Element prowadzący do innego adresu lub miejsca dokumentu. Jego tekst powinien samodzielnie wyjaśniać cel, zamiast powtarzać ogólne sformułowania „kliknij tutaj” lub „więcej”.
-
Lista kontrolna
Zestaw pytań lub kryteriów używany w powtarzalnym procesie. Nie zastępuje audytu, ale pomaga ograniczyć ryzyko pominięcia podstawowych błędów przed publikacją.
-
Live region
Obszar interfejsu, którego zmiany mogą być automatycznie komunikowane czytnikom ekranu. Powinien być używany oszczędnie, aby ważne komunikaty nie zostały zagłuszone przez nadmiar aktualizacji.
-
Mapa HTML strony
Strona przeznaczona dla użytkowników, zawierająca uporządkowane linki do ważnych części serwisu. Nie zastępuje mapy XML zgłaszanej wyszukiwarkom.
-
Mapa witryny XML
Dokument techniczny w obsługiwanym formacie XML, zawierający adresy przeznaczone do indeksowania. Powinien aktualizować się automatycznie i obejmować wyłącznie kanoniczne, publiczne oraz indeksowalne treści.
-
Materiał zewnętrzny
Treść przygotowana przez partnera, wykonawcę lub inny podmiot. Fakt, że materiał powstał poza instytucją, nie usuwa odpowiedzialności podmiotu publikującego za sposób jego udostępnienia.
-
Metadane
Dane opisujące zasób, np. tytuł, autor, właściciel, źródło, status, termin przeglądu i decyzję o dalszym losie. Umożliwiają zarządzanie dużą liczbą treści w czasie.
-
Multimedia
Treści łączące obraz, dźwięk, animację lub interakcję. W zależności od materiału mogą wymagać napisów, transkrypcji, audiodeskrypcji, opisu lub dostępnego odtwarzacza.
-
Napisy
Zsynchronizowany tekst wypowiedzi i istotnych dźwięków w materiale wideo. Napisy automatyczne wymagają weryfikacji, ponieważ błędy nazw, liczb i terminów mogą zmieniać znaczenie informacji.
-
Naprawa zasobu
Działanie usuwające stwierdzoną barierę, np. poprawę struktury dokumentu, opis obrazu, zmianę linku, przygotowanie napisów lub zastąpienie pliku wersją HTML. Naprawa powinna kończyć się ponowną kontrolą.
-
Nawigacja okruszkowa
Zestaw linków pokazujących położenie bieżącej strony w strukturze serwisu. Powinien być czytelny wizualnie, poprawnie oznaczony semantycznie i nie zastępować głównego menu.
-
Noindex
Dyrektywa informująca wyszukiwarkę, że strona nie powinna pojawiać się w wynikach. Powinna być stosowana świadomie i spójnie z mapą XML, canonicalem oraz linkowaniem wewnętrznym.
-
OCR
Technika rozpoznawania tekstu z obrazu. Jest etapem naprawy skanu, ale nie tworzy automatycznie nagłówków, list, tabel ani poprawnej kolejności odczytu.
-
ODT
Otwarty format dokumentu tekstowego. Tak jak DOCX może być dobrym źródłem dostępnego dokumentu, jeśli użyto stylów, nagłówków, języka, opisów i prawidłowych linków.
-
Opis alternatywny
Tekst przekazujący informację lub funkcję elementu nietekstowego w określonym kontekście. Nie powinien mechanicznie opisywać każdego szczegółu obrazu ani powtarzać tekstu znajdującego się obok.
-
Osoba zatwierdzająca
Rola upoważniona do podjęcia decyzji publikacyjnej, warunkowej, archiwizacyjnej lub odmownej. Nie musi wykonywać publikacji technicznej, ale odpowiada za rozstrzygnięcie i jego udokumentowanie.
-
PDF
Format pliku dokumentowego, który może być dostępny lub niedostępny. Jego użycie powinno być uzasadnione; tam, gdzie informację można przekazać jako HTML, publikacja bezpośrednio na stronie zwykle jest łatwiejsza w utrzymaniu i obsłudze.
-
PJM
Polski język migowy, naturalny język używany przez część społeczności Głuchych. Tłumaczenie na PJM powinno być zapewniane tam, gdzie wynika to z obowiązków, charakteru usługi lub potrzeb odbiorców.
-
Placeholder
Tekst pomocniczy wyświetlany wewnątrz pola formularza. Nie powinien zastępować etykiety, ponieważ znika, może mieć słaby kontrast i utrudnia zapamiętanie oczekiwanego formatu danych.
-
Plan naprawczy
Dokument określający bariery, działania, odpowiedzialność, terminy i sposób weryfikacji poprawy. Powinien opierać się na priorytetach i rzeczywistym ryzyku dla użytkowników, a nie tylko na liczbie błędów technicznych.
-
PNG
Format obrazu rastrowego często używany dla zrzutów ekranu i grafik. Nie powinien być jedyną formą przekazania tekstu, instrukcji, programu wydarzenia ani danych tabelarycznych.
-
Podmiot publiczny
Jednostka lub instytucja objęta obowiązkami wynikającymi z przepisów dotyczących dostępności i informacji publicznej. W praktyce odpowiedzialność jest rozłożona między kierownictwo, właścicieli treści, redaktorów, administratorów i wykonawców.
-
Powiększanie treści
Możliwość zwiększenia rozmiaru tekstu i widoku bez utraty informacji lub funkcji. Przy dużym powiększeniu treść powinna mieścić się w jednym kierunku przewijania, a elementy nie mogą nachodzić na siebie.
-
Procedura publikacji
Opis kroków, ról i decyzji prowadzących od przygotowania materiału do jego udostępnienia. Powinna określać wymaganą kontrolę, zasady obsługi materiałów zewnętrznych, naprawy i dokumentowania decyzji.
-
Publikacja warunkowa
Wyjątkowa publikacja materiału mimo stwierdzonych braków, z uzasadnieniem, terminem naprawy i zapewnieniem alternatywnego dostępu. Nie może być stałym sposobem obchodzenia wymagań dostępności.
-
RACI
Model przypisywania odpowiedzialności: wykonuje, odpowiada za wynik, konsultuje i jest informowany. Pomaga rozdzielić role w publikacji, kontroli, naprawie i archiwizacji treści.
-
Redaktor
Osoba przygotowująca i publikująca treści w CMS lub BIP. Powinna odpowiadać za poprawność redakcyjną i wykonanie kontroli operacyjnej, ale nie zastępuje właściciela merytorycznego.
-
Rejestr decyzji
Zestawienie decyzji publikacyjnych, naprawczych i archiwizacyjnych. Pozwala odtworzyć, dlaczego treść została opublikowana, kto zaakceptował ryzyko i kiedy miała zostać poprawiona.